Taarifa ya Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora Juu ya Kifo cha Daudi Mwangosi

TUME YA HAKI ZA BINADAMU NA UTAWALA BORA(THBUB) YATOA TAARIFA YAKE YA KIFO CHA DAUDI MWANGOSI

Mwenyekiti wa Tume Ya Haki za Binaadamu na Utawala Bora Jaji Kiongozi (Mstaafu) Amiri Ramadhan Manento (katikati) akiongea na waandishi wa habari hawapo pichani jijini Dar es Salaam Oktoba 10,2012 wakati akitoa muhtasari wa taarifa ya Uchunguzi wa Tume yake kuhusu tukio lililopelekea kifo cha Daudi Mwangosi kilichokea Septemba 2, 2012 kijijini Nyololo. Wilaya ya Mufindi Mkoani Iringa.Kushoto ni Makamu Mwenyekiti wa Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora Mahfoudha.A. Hamid na kulia ni Mkurugenzi wa Utawala na Rasilimali watu kutoka Tume hiyo Florida Kazora.

Mwenyekiti wa Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora (THBUB) Jaji Kiongozi (Mstaafu) Amiri Ramadhan Manento akionyesha taarifa kwa waandishi wa habari (hawapo pichani) leo jijini Dar es Salaam kuhusu Muhtasari wa wa Taarifa ya tume yake ya Uchunguzi wa tukio lililopelekea kifo cha Mwandishi wa habari wa kituo cha Chanel Ten Daudi Mwangosi kilichotokea Septemba 2, 2012 kijijini Nyololo, Wilaya ya Mufindi, Mkoani Iringa,.

Makamu Mwenyekiti wa Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora Mahfoudha.A. Hamid akijibu moja ya Swali kutoka kwa Mwandishi wa Habari (hayupo pichani) leo jijini Dar es Salaam kuhusu Muhtasari wa wa Taarifa ya tume yake ya Uchunguzi wa tukio lililopelekea kifo cha Mwandishi wa habari wa kituo cha Chanel Ten Daudi Mwangosi kilichotokea Septemba 2, 2012 kijijini Nyololo, Wilaya ya Mufindi, Mkoani Iringa.

Waandishi wa Habari wakiwa kwenye ukumbi wa mkutano wa ofisi ya Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora jijini Dar es Salaam wakati wa kutoa Muhtasari wa wa Taarifa ya tume yake ya Uchunguzi wa tukio lililopelekea kifo cha Mwandishi wa habari wa kituo cha Chanel Ten Daudi Mwangosi kilichotokea Septemba 2, 2012 kijijini Nyololo, Wilaya ya Mufindi, Mkoani Iringa.Picha na Mwanakombo Jumaa - MAELEZO.

MUHTASARI WA TAARIFA YA TUME YA HAKI ZA BINADAMU NA UTAWALA BORA YA UCHUNGUZI WA TUKIO LILILOPELEKEA KIFO CHA DAUDI MWANGOSI KILICHOTOKEA SEPTEMBA 2, 2012 KIJIJINI NYOLOLO, WILAYA YA MUFINDI, MKOANI IRINGA

1. UTANGULIZI

Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora (THBUB) ni idara huru ya serikali iliyoundwa kwa mujibu wa Kifungu cha 129(1)(c) cha Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ya mwaka 1977 na Sheria ya Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora Na. 7  ya mwaka 2001. Jukumu kubwa la Tume ni kulinda, kutetea na kuhifadhi haki za binadamu nchini.  Katika kutekeleza jukumu hilo Tume imepewa mamlaka ya kupokea malalamiko (kwa njia mbalimbali) kutoka kwa mtu yeyote au kuanzisha uchunguzi wake yenyewe endapo itaona kuna uvunjifu wa haki za binadamu na ukiukwaji wa misingi ya utawala bora.

Kwa kuzingatia majukumu hayo, Tume ilianzisha uchunguzi wake yenyewe baada ya vyombo vya habari kutoa taarifa ya tukio la kifo cha Daudi Mwangosi. Tume iliunda timu ya watu watatu iliyoongozwa na Mhe. Kamishna Bernadeta Gambishi akisaidiwa na maafisa wawili, Bwana Gabriel Lubyagila na Bwana Yohana Mcharo. Timu hiyo ilifanya uchunguzi wake kuanzia tarehe 13-19 Septemba, 2012.

Katika uchunguzi uliofanywa, Tume ilizingatia zaidi masuala ya uvunjwaji wa haki za binadamu na ukiukwaji wa misingi ya utawala bora. Hivyo basi, Tume ilitilia maanani Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, sheria mbalimbali za nchi na mikataba ya kimataifa na ya kikanda inayohusu haki za binadamu ambayo Tanzania imeridhia.

Kwa kuzingatia matakwa ya sheria ya Tume Na. 7 ya mwaka 2001, baada ya uchunguzi huo kukamilika, Tume imeandaa taarifa yake na kuiwasilisha kwenye mamlaka husika kwa hatua zaidi.

Taarifa ya uchunguzi wa Tume imegawanyika katika sehemu kuu nne, ambazo ni:

1. Maelezo ya viongozi, watendaji na wananchi waliohojiwa
2. Uchambuzi wa taarifa/vielelezo vilivyopokelewa kwa kuzingatia sheria, kanuni na taratibu mbalimbali zinazohusiana na masuala ya haki za binadamu
3. Matokeo ya uchunguzi
4. Maoni na mapendekezo.

Kwa kuwa tukio la kifo cha Daudi Mwangosi liligusa hisia za jamii, Tume imeona ni vyema kukutana na wawakilishi wa vyombo vya habari  ili kutoa taarifa yake.

2.0 MATOKEO YA UCHUNGUZI

Katika uchunguzi wake Tume imebaini kuwa:

1. Tarehe 02/09/2012 Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA) kiliruhusiwa na Kamanda wa Polisi wa Wilaya ya Mufindi (OCD) kufanya mikutano ya ndani na kuzindua matawi mapya.  Lakini jioni ya tarehe 01/09/2012 Kamanda wa Polisi wa Mkoa wa Iringa (RPC), alizuia CHADEMA kufanya mikutano iliyoruhusiwa na OCD ambaye ni “Officer In-charge” wa polisi wa eneo husika kama sheria inavyotaka.

2. Viongozi wa CHADEMA walikuwa na mazungumzo na Mkuu wa Polisi Mkoa Upelelezi (RCO) na kuruhusiwa kufungua matawi yao bila ya kuwa na mikutano ya hadhara.

3. Msajili wa vyama vya siasa aliwaandikia barua viongozi wa vyama vya siasa kuwataka kusitisha shughuli zao kwa sababu ya sensa.

4. Wakati shughuli za uzinduzi wa tawi la Nyololo ukiendelea, RPC alifika katika eneo hilo na kuamuru viongozi wa CHADEMA wakamatwe; na kuwa wafuasi wa CHADEMA walipinga kukamatwa kwa viongozi wao.

5. RPC aliamuru kupigwa kwa mabomu ya machozi ili kuwatawanya wananchi waliokusanyika katika ofisi za tawi hilo la CHADEMA.

6. Baada ya mabomu ya machozi kupigwa, wananchi walitawanyika na kukimbia ovyo; na kuwa marehemu Daudi Mwangosi alizingirwa na askari, aliteswa na hatimaye inadaiwa alipigwa bomu na kufa hapo hapo.

7. Daudi Mwangosi aliuwawa umbali wa takriban mita 100 kutoka ilipo Ofisi ya CHADEMA tawi la Nyololo.

8. Katika tukio hilo wananchi kadhaa walijeruhiwa kwa mabomu, wakiwemo Mwandishi wa Habari wa Nipashe, Bwana Godfrey Mushi, Mwenyekiti wa Jumuiya ya Wanawake CHADEMA Wilaya ya Mufindi, Bibi Winnie Sanga na Mkuu wa Kituo cha Polisi Mufindi, Asseli Mwampamba aliyekuwa akifanya jitihada za kumuokoa marehemu Daudi Mwangosi.

Kutokana na hayo yote, Tume imejiridhisha kuwa tukio lililopelekea kifo cha Daudi Mwangosi limegubikwa na uvunjwaji wa haki za binadamu na ukiukwaji wa misingi ya utawala bora.

2.1 Uvunjwaji wa Haki za Binadamu

Kwa mujibu wa Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania 1977, sheria ya Mwenendo wa Makosa ya Jinai, Azimio la Kimataifa la Haki za Binadamu (Universal Declaration of Human Rights of 1948), Mkataba wa Kimataifa kuhusu haki za kiraia na kisiasa (International Covenant on Civil and Political Rights of 1966) na Mkataba wa mataifa ya Afrika kuhusu Haki za Binadamu na Watu (African Charter on Human and Peoples Rights of 1981), Tume imejiridhisha kuwa Jeshi la Polisi limevunja haki zifuatazo:

• Haki ya kuishi,
• Haki ya kutoteswa na kupigwa,
• Haki ya usawa mbele ya sheria na
• Haki ya kukusanyika na kutoa maoni.

CHADEMA ni chama cha siasa ambacho kina usajili wa kudumu.  Chini ya sheria ya vyama  vya siasa (Cap. 258 RE. 2002), vyama vya siasa vyenye usajili vimeruhusiwa kufanya maandamano na kuwa na mikutano ya kujitangaza baada ya kutoa taarifa kwa “Afisa wa Polisi” wa eneo husika.  Baada ya taarifa kutolewa chama husika kinatakiwa kipewe ulinzi na “security agencies” (mawakala wa usalama).

2.2 Ukiukwaji wa Misingi ya Utawala Bora

Ili pawepo utawala bora mamlaka zote za serikali ni lazima zifuate utawala wa sheria.  Uchunguzi umebaini kuwa kamanda wa Polisi Mkoa wa Iringa, Michael Kamuhanda tarehe 02/09/2012 katika utekelezaji wa majukumu yake alikiuka Sheria ya vyama vya siasa (Cap 258 RE. 2002) kifungu cha 11(a) na (b) na sheria ya Polisi (Sura ya 322) kwa kuingilia kazi za OCD wa Mufindi na kutoa amri ya kuzuia shughuli za CHADEMA wakati yeye hakuwa “Officer In-charge” wa polisi wa eneo husika. Kwa maana hiyo amri aliyoitoa haikuwa halali kwa kuwa ilitolewa na mtu ambaye hakuwa na mamlaka kisheria kutoa amri hiyo.  Haya ni matumizi mabaya ya mamlaka, hivyo ni ukiukwaji wa misingi ya utawala bora.

Aidha, hatua ya Msajili wa vyama vya siasa, Mhe. John Tendwa kuwaandikia barua viongozi wa vyama vya siasa kuwataka kusitisha shughuli zao kwa sababu ya sensa ilikiuka misingi ya utawala bora kwani maelekezo yaliyotolewa ndani ya barua hizo yanakinzana na sheria ya takwimu Na. 1 ya mwaka 2002 inayotoa fursa kwa wananchi kuendelea na kazi zao wakati wa sensa pia ni kinyume na sheria ya vyama vya siasa (Cap 258 RE. 2002) Kifungu cha 11(a) na (b) inayotoa fursa kwa vyama vya siasa kufanya shughuli zake bila ya kuingiliwa.

Ibara ya 8(1) ya Katiba ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania inaelezea kwamba Tanzania ni nchi inayofuata misingi ya demokrasia na Haki ya Kijamii, aidha ibara 18(b) na (c) ya Katiba inaeleza kuwa kila mtu anayo haki ya kufanya mawasiliano (kutoa maoni/habari) na haki ya kutoingiliwa katika mawasiliano yake.  Haki hii imekiukwa kwa kiasi kikubwa na Jeshi la Polisi katika tukio la Nyololo Mufindi kwa kuwa waandishi wa habari na wafuasi wa CHADEMA walizuiwa na Polisi kufanya shughuli zao za kupata habari na za kisiasa.  Huu ni ukiukwaji wa misingi ya utawala bora kwa kuwa hali hiyo inazorotesha au inafifisha uhuru wa habari.

3.0 MAONI NA MAPENDEKEZO

Kwa kuzingatia Sheria ya Tume ya Haki za Binadamu na Utawala Bora Na. 7 ya mwaka 2001 Kifungu cha 15(2)(c) na 28 Tume inapendekeza yafuatayo:

1. Kamati za ulinzi na usalama za Mkoa na Wilaya ziwe makini na vitendo vya uvunjwaji wa haki za binadamu na ukiukwaji wa misingi ya utalawa bora vinavyofanywa na mamlaka mbalimbali kwenye maeneo yao.  Aidha, kamati hizo zihusike moja kwa moja na usalama wa wananchi na mali zao kwa kujadili masuala yote ya kiusalama kabla hatua hazijachukuliwa na vyombo vinavyotekeleza sheria.

2. Viongozi wa CHADEMA na wafuasi wao waepuke malumbano na vyombo vya dola kwa kutii maagizo yanayotolewa na vyombo hivyo bila shuruti.  Pale wanapogundua kuwa pana uonevu au upendeleo ni vyema busara ikatumika ili kuepusha madhara makubwa yanayoweza kutokea.

3. Jeshi la Polisi na Msajili wa Vyama vya Siasa waepuke kufanya maamuzi au matendo yanayoibua hisia za ubaguzi au upendeleo miongoni mwa jamii wakati wanapotekeleza majukumu yao ya kisheria. Mfano, Jeshi la Polisi lilizuia mikutano ya CHADEMA kwa sababu ya sensa wakati huo huo Chama cha Mapinduzi (CCM) walikuwa wakifanya uzinduzi wa Kampeni huko Zanzibar.  Aidha, rai ya Msajili wa vyama vya siasa haikuzingatiwa kwa upande wa CCM Zanzibar huku CHADEMA walishurutishwa na Polisi kutii rai hiyo.

4. Demokrasia ya mfumo vya vyama vingi iheshimiwe na kulindwa.

5. Elimu ya vyama vya siasa na sheria ya Polisi kuhusu vyama vya siasa itolewe kwa askari polisi ambao wanaonekana kutozifahamu kabisa.

4.0 HITIMISHO

Jukumu la kulinda amani na utulivu ni wajibu wa kila mtanzania, mkulima na mfanyakazi, viongozi wa serikali na watumishi wa umma wote wanapaswa kuwa wazalendo wa kweli wakati wanapotekeleza majukumu yao ya kila siku.  Tume inatoa wito kwa watanzania wote kuheshimu haki za binadamu na kutekeleza kwa vitendo misingi ya utalawa bora.  Kwa kufanya hivi Taifa letu litaendelea kuwa na amani na utulivu.  Tume inatoa rai kwa jeshi la polisi kutekeleza wajibu wake mkuu wa ulinzi na usalama wa raia bila kutumia jazba.

Kuwepo kwa vyama vya siasa ionekane kuwa ni kukuwa kwa demokrasia na sio kuwa ni upinzani kwa chama tawala.

....................................................

Jaji Kiongozi (Mstaafu) Amiri R. Manento

MWENYEKITI

TUME YA HAKI ZA BINADAMU NA UTAWALA BORA

OKTOBA 10, 2012

CHANZO: MICHUZI-MATUKIO

Programu za Kupeleka Wanafunzi Nje

Leo hapa chuoni St. Olaf, tumefanya shughuli ya kutangaza programu zinazowapeleka wanafunzi kwenye masomo nje ya chuo hapa Marekani na nchi za nje. Ni shughuli ambayo tunafanya kila mwaka, wakati kama huu. Tunawapa wanafunzi fursa ya kuzifahamu programu hizi. Mimi ni mshauri wa program ya ACM Tanzania, ACM Botswana, na Lutheran Colleges Consortium for Tanzania (LCCT).









Chuo cha St. Olaf kinaendesha programu nyingi sehemu mbali mbali duniani. Pia kinashiriki katika programu za vyuo na taasisi nyingine, kwa maana kwamba wanafunzi wa chuo hiki wanayo fursa ya kujiunga na programu zile. Kuna programu za mwezi mmoja, muhula mmoja, na hata mwaka.


















Chuo cha St. Olaf ni maarufu hapa Marekani kwa programu zake hizi za kupeleka wanafunzi nje. Wanafunzi wengi huja kusoma hapa kwa sababu ya fursa hizo. Nami kama mdau mkubwa wa masuala ya kujenga mahusiano baina ya mataifa na tamaduni mbali mbali nimejizatiti sana katika shughuli ya ushauri wa programu hizi. Mara kwa mara ninawapeleka wanafunzi Tanzania. Ni jambo lenye manufaa makubwa kwa wanafunzi hao, kwa Tanzania, kwa Marekani na bila shaka kwa ulimwengu kwa ujumla. Wanafunzi hao wanapata fursa ya kufanya masomo na wanafunzi wa kiTanzania, kufahamiana na wa-Tanzania, na kujipanua upeo kitaaluma na kimtazamo. Pia, ni lazima niseme kuwa wanaingiza hela nyingi za kigeni katika hazina ya Tanzania, kwa visa wanayolipia ubalozini, masomo wanayolipia mahali kama Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, na mizunguko ya kitalii wanayofanya vipindi vya mapumziko.











Kwa upande wangu, shughuli hii ya leo, kama ilivyo kawaida kila mara, ni fursa ya kuonana na wanafunzi wengi na kuwaeleza habari za Tanzania na Botswana, na habari za masomo yanayotolewa katika programu husika katika nchi hizo. Ni fursa ya kujibu masuali yao mbali mbali na kuwavutia wajiandikishe kwenye programu hizi.

Nimejipatia iPad

Pamoja na kuwa mimi ni mmoja wa wale watu wa zamani tuliozaliwa na kukulia kijijini na ambao tunababaishwa na hizi tekinolojia zinazofumuka kwa kasi, nimejipatia kifaa kiitwacho iPad siku chache zilizopita. Nimenunua iPad Wi-Fi+3G. Nilishinikizwa na binti yangu Zawadi. Ndiye anayenisukuma niende na wakati.

Tangu ninunue kifaa hiki, yapata wiki mbili zilizopita, nimekuwa katika kujifunza namna ya kukitumia, maana kina mambo mengi sana. Angalau naweza kutembelea mitandao, kutuma na kupokea barua pepe, na kupiga picha na kisha kuziangalia. Hata video najua namna ya kupiga.

Kitu ninachotaka kukifanya hima ni kuingiza vitabu pepe kwenye hii iPad, nikianzia na kitabu changu kiitwacho Africans and Americans: Embracing Cultural Differences, ambacho wadau wanakipata mtandaoni, pamoja na vitabu vyangu vingine, kwa njia hiyo.





Kidogo najisikia vibaya kwamba nilikiweka kitabu hiki katika muundo wa kitabu pepe na wadau wanakinunua, wakati mimi mwenyewe sikuwa na kifaa cha kuingizia vitabu pepe wala sikuwahi hata kuona kinakuwaje katika umbo la kitabu pepe. Nimejisikia kama mpishi ambaye anawapikia wengine lakini yeye mwenyewe hata kuonja haonji. Sasa, na hii iPad yangu, ngoja nikae mkao wa kula, kwa vitabu vyangu na vya wengine.

Unaweza Kushindwa Mtihani wa Dini Yako

Siku za hivi karibuni kumekuwa na zogo kubwa Tanzania kutokana na wanafunzi kushindwa mtihani wa dini yao. Sikufuatilia vizuri undani wa kisa hicho na siwezi kukiongelea. Badala yake, napenda tu kuongelea suala la kinadharia la mtu kushindwa mtihani kuhusu dini yake.

Tunapokuwa kanisani au msikitini, kwenye mihadhara ya dini au madrassa ya dini, tunafundishwa dini yetu kwa maana ya kwamba tunaelekezwa tuelewe dini inasema nini ili tuwe waumini bora. Suala ni kutujenga kiimani na kimaisha kwa mujibu wa dini yetu, kutokana na yale anayofundisha padri, imam au sheikh.

Mambo ni tofauti tunapokuwa shuleni au chuoni. Mimi ni mwalimu, na ingawa sifundishi dini, napenda kusema kuwa darasani hatufundishi kwa lengo la kujenga imani ya watu kwenye dini yao. Labda kabla sijaenda mbali, nifafanue kuwa naongelea kiwango cha chuo. Kwenye madarasa ya mwanzo, ambako tunawafundisha watoto, naamini tunategemewa kuwafundisha dini kwa lengo la kuwafanya wawe waumini bora.

Lakini, lengo langu hapa ni kuongelea ufundishaji wa dini vyuoni. Kwenye chuo, kazi yetu ni kutafakari na kuchambua dini, kuhoji na kudadisi. Tunawajibika kutafakari historia ya dini husika, mafundisho yake, mwelekeo wake, athari zake katika jamii na kadhalika.

Chuoni tunapaswa sio tu kusoma na kuongelea yaliyomo katika misahafu na yaliyosemwa na watetezi wa dini husika, bali tunapaswa pia kusoma na kutafakari yaliyosemwa na wapinzani wa dini. Kwa mfano, ni wajibu kutafakari kauli kama zile za Karl Marx kwamba dini ni kama bangi ya jamii yenye matatizo. Darasani tunapaswa kujadili kauli za aina hiyo kwa makini, na kila mwanafunzi anawajibika kutumia akili yake ili kujenga hoja zake.

Kwa hivyo, hata kama mtu ni muumini bora wa dini yako, mtu ambaye umeelewa na kukubali kila kinachosemwa kanisani au msikitini, ukija kwenye mtihani unaweza kufeli. Kwa msingi huo huo, kwa vile darasani ni mahali pa kuchambua na kutafakari masuala, kama mtihani ni wa dini ya u-Islam, muislam anaweza kufeli na m-Kristu akafaulu. Vile vile, kwenye mtihani wa dini ya u-Kristu, mu-Islam anaweza akafaulu na m-Kristu akafeli.

Napenda kutoa mfano ambao unaweza kufafanua hoja yangu. Nakumbuka tulipokuwa shuleni, mkoani Ruvuma, mbali kabisa na pwani, tulikuwa tunajiamini kwamba pamoja na kuwa ki-Swahili si lugha yetu ya kwanza, tuna uwezo wa kufaulu mitihani ya ki-Swahili kuliko vijana wa pwani ambako ki-Swahili ni lugha yao ya kwanza. Kama nakumbuka vizuri, matokeo ya mitihani yalidhihirisha jambo hilo, nasi tukawa tunawacheka vijana wa pwani.

Basi, katika mitihani ya dini mambo ni hayo hayo. Watu tusijiaminishe kuwa kwa vile sisi ni waumini wa dini fulani, basi ni lazima tufaulu mtihani wa dini hiyo. Ukweli ni kuwa kwa vile shuleni au chuoni somo la dini linakuwa katika mkabala wa ki-taaluma, hata mtu asiye na dini anaweza kufaulu mtihani wa dini na sisi waumini tukafeli.

Mkutano wa Cheetah Development

Jana jioni nilihudhuria shughuli ya Cheetah Development mjini St. Paul. Cheetah Development ni mtandao wa watu wanaojishughulisha na miradi ya maendeleo Afrika Mashariki, hasa Tanzania. Nilijulishwa kuhusu mtandao huu na rafiki yangu Mzee Paul Bolstad, ambaye anaonekana kushoto kabisa hapa pichani.
Yeye na huyu mwingine ni marafiki wa tangu zamani. Wote ni wapenzi wakubwa wa Tanzania. Mzee Bolstad alizaliwa na kukulia Tanzania, na huyu mwenzake walikuwa wote katika programu ya Peace Corps Tanzania walipokuwa vijana.

Walihudhuria watu wengi Kulikuwa na hotuba na maonesho ya shughuli mbali mbali za Cheetah Development.





































Kikundi cha kwaya kiitwacho imuka, kutoka Bukoba, ambacho kiko katika ziara hapa Marekani, kilitoa burudani.

Tulikutana wa-Tanzania kadhaa, tukabadilisha mawazo na kupiga michapo.

Museum Africa, Johannesburg

Nilipokuwa Johannesburg, mwezi Juni, nilitembelea sehemu kadhaa za jiji hilo. Hiyo ilikuwa ni tarehe 17. Kwenye kitongoji cha Newton niliweza kuona taasisi kadhaa, mojawapo ikiwa Museum Africa. Hili ni jumba la makumbusho ambamo wamehifadhi vitu vingi vya kihistoria. Kwa mfano, kuna picha nyingi sana na maelezo kuhusu siku za mwanzo kabisa za Johannesburg, kwa mfano usafiri ulivyokuwa, simu, nyumba ya mwanzo ya ibada, na idara ya mwanzo kabisa ya zimamoto, ambayo haikuwa na vifaa tunavyovijua leo. Ni kumbukumbu murua sana kwa yeyote anayeithamini historia.






Museum Africa sio kumbukumbu pekee eneo hili la Newton. Ziko nyingine pia. Ukiingia humo ukakaa saa moja, mbili, au zaidi ukiangalia na kusoma yaliyomo, utatoka ukiwa umeelimika sana. Insh'Allah nitaleta taarifa zaidi.

Vitabu Nilivyonunua Leo

Leo baada ya mizunguko kwenye mji wa Apple Valley, niliingia katika duka la vitabu la Half Price Books, ambalo nimeshaliongelea kabla.

Kama ilivyo kawaida hapa Marekani, kwenye duka la vitabu, hawakosekani wateja, na mara kwa mara kunakuwa na msongamano.

Leo nilinunua vitabu vitano. Kimoja ni Three Plays cha Sean O'Casey. Huyu ni mwanatamthilia maarufu wa Ireland. Nilipokuwa nasoma Chuo Kikuu Dar es Salaam, 1973-76, tulisoma tamthilia yake mojawapo iitwayo Purple Dust. Ilituvutia sana. Ingawa nahisi kitabu cha Three Plays ninacho katika shehena ya vitabu vyangu vilivyopo Tanzania, nimeona ni vema nikawa na nakala nyingine. Sean Ocasey alikuwa mtu wa ajabu, kwa jinsi ambavyo alivyokuwa mtoto maskini wa mitaani, akajielimisha mwenyewe hadi kufikia hadhi ya kuwa mwandishi anayeheshimiwa sana duniani.

Kitabu kingine nilichonunua ni Reality, Man and Existence: Essential Works of Existentialism, kilichohaririwa na H.J. Blackham. Kitabu hiki kina maandishi ya Kierkegaard, Sartre, Nietzsche, Jaspers, Buber, na Merleau-Ponty, ambao ni wanafalsafa maarufu sana. Kati ya vitabu vyangu vilivyopo Tanzania, kuna mengi ya maandishi ya wanafalsafa hao na wengine. Hapa Marekani pia nina vitabu vyenye maandishi yao. Lakini sikuona tatizo kununua kitabu hiki cha Reality, Man and Existence, kwa sababu kimekusanya maandishi machache muhimu ya wanafalsafa waliotajwa. Mtu unaweza kusafiri na kitabu hiki, ukajisomea.

Nimenunua pia vitabu viwili vya Robert Louis Stevenson. Kimoja ni The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde and Other Stories. Kingine ni Treasure Island. Kwa wafuatiliaji wa fasihi ya ki-Ingereza, hadithi ya Dr. Jekyll and Mr. Hyde ni maarufu. Kwetu tuliosoma sekondari miaka ya sitini na kitu nchini Tanzania, tulisoma kwa bidii maandishi ya waandishi kama Robert Louis Stevenson. Kwa mfano, tunaikumbuka vizuri Treasure Island.

Kitabu cha tano nilichonunua leo ni A Moveable Feast, cha Ernest Hemingway. Ninayo nakala ya kitabu hiki hapa ughaibuni. Lakini, muda fulani uliopita nilianza kusoma taarifa kuwa limechapishwa toleo jipya la kitabu hiki, na walioandaa toleo hilo ni Mzee Patrick Hemingway na Sean Hemingway. Mzee Patrick Hemingway ni mtoto pekee wa Ernest Hemingway ambaye bado yuko hai. Sean Hemingway ni mjukuu wa Ernest Hemingway. Wameshirikiana kuandaa hili toleo jipya, ambalo limejumlisha baadhi ya mambo ambayo hayakuwemo katika toleo la mwanzo, lililoandaliwa na Mary Hemingway, ambaye alikuwa mke wa mwisho wa Ernest Hemingway. Mimi ni mpenzi mkubwa wa maandishi ya Hemingway, kama nilivyogusia hapa. Nina hamu ya kusoma toleo hili la A Moveable Feast, nione yaliyomo ambayo hayakuwepo katika toleo la mwanzo.